Biografie

Kurt Van Eeghem
Brugge 1952
Studio Herman Teirlinck en Theaterschool Amsterdam

Theater:
Eigen ensemble van 1975 tot 1981: Het Ei
Acteerde bij verschillende ensembles: Fakkeltheater, Nationaal Jeugdtheater, Het Appeltje
Cabaret, muziektheater en occasionele producties in eigen beheer en in samenwerking met De Mooiste Groep van België, De gebroeders Kolacny, Het Kamerorkest Prima La Musica, het Nieuwe Wereldorkest enz...enz...

Televisie:

Presentator van talloze programma’s: Hitring, Kurt&co, Namen Noemen, Kurtoisie, 3 Wijzen, Geen Kaas, Geen Spektakel, Zonnekloppers, Ten Hove Van, Koor van het Jaar, Via Romana, Kinderen Niet Toegelaten, De Notenclub, Plankenkoorts en talloze eenmalige producties.
Gastacteur in Heterdaad, Recht op Recht, Flikken.
Presentaties voor het Canvasprogramma Plankenkoorts

Radio:

Presentator van Golfbreker, Fris van Lefever, Heldenmoed en Het Salon plus verschillende kortere en eenmalige projecten.
Presentator van de Sporen op zondag, medewerker Babel, talloze gelegenheidsprogramma's

Presentaties:
Duizend gelegenheidsoptredens als moderator, presentator en gespreksleider voor allerhande officiële en commerciële opdrachtgevers.

Boeken:
Olaf Leeft (roman), Met de Helm geboren (biografisch reisverhaal), Kurtoisie (over etiquette), Le Petit Kurt (Belgische encyclopedie), Troost van het Nutteloze (pamflet)
Publicaties in verschillende boeken.

Prijzen:
Ha van Humo (1980) en zowat alle pop-polls.

Andere functies:

Docent esthetica en interviewtechniek aan het Conservatorium (Hogeschool Antwerpen)
Gespreksleider van het Passa Porta programma ‘De Oogst van het Seizoen’

blog

Het ruikt hier naar 'Vloms'

14-02-2010 20:05

Een artikel in het onvolprezen Vlaams Nederlands cultureel tijdschrift ‘Ons Erfdeel’ doet me naar de pen grijpen. Het is de eminente filoloog José Cajot die met zijn artikel ‘Van het Nederlands weg’ mij aan het schrijven zet. Hij eindigt zijn betoog als volgt. ‘De verhouding tussen Noord en Zuid wordt tegenwoordig gekenmerkt door te weinig contact en aanvaarding enerzijds, en te veel irritatie, zelfs aversie, anderzijds. Als die mentaliteit niet verandert, krijgt het nieuwe Vlaanderen, dat in het zuiden een taalgrens heeft die steeds meer staatsgrens wordt, straks in het noorden een staatsgrens die taalgrens wordt’. Einde citaat. We kunnen er niet omheen, het nieuwe Vlaanderen wordt een klein Vlaanderen! Ik herinner mij nog de jubelkreten toen er eind de jaren zeventig, begin jaren tachtig werd gesproken over ‘De Vlaamse Golf’ en Vlaamse acteurs de Nederlandse podia veroverden en een nieuwe, verfrissende wind lieten waaien. Wij waren hip en een hype, wij telden meer dan ‘mee’. Maar vooral, wij verstonden elkaar. Letterlijk, van het werkwoord ‘verstaan’, wij konden met elkaar in een zelfde taal converseren. Die taal heette ‘Nederlands’. Momenteel is dat verhaal uitgeschreven. De film ‘Loft’ begint in Nederland aan een tweede leven, nog steeds door dezelfde Eric Van Looy geregisseerd, maar volledig opnieuw opgenomen mèt Nederlandse acteurs. Dit bericht gaf voor mij de doorslag, we wonen niet meer in hetzelfde taalgebied. We zijn vreemden geworden. Letterlijk. In Wallonië voel ik nog een grote culturele band met de bevolking. De pinten vloeien er op dezelfde manier, er ligt een plak boter in de pan te kissen bij het bakken van een biefstuk en er wordt al even onverdroten onderzocht hoe we de fiscus kunnen belazeren. Qua mentaliteit zit dat wel snor. Maar onze manier van leven was altijd al verschillend met wat er boven de grote rivieren gebeurde. We vormden met hen wel, gedurende vele jaren, één taalgebied en nu kunnen we elkaar amper nog ‘verstaan’. De staatsgrens is er ‘de facto’. Schrijvers slijten hun boeken aan beide kanten van die grens. Ook professor Cajot geeft toe dat het geschreven woord voorlopig ontsnapt aan de kwaal, al verwijst hij naar een uitspraak van W.F.Hermans die in zich in 1989 afvroeg ‘Waarom lukt het Nederlandse dialectsprekers binnen de Nederlandse rijksgrenzen wel foutloos Nederlands te schrijven en slagen Belgen, die zoveel lawaai maken over hun taal, daarin zo goed als nooit?’ Nu, als we kijken naar de praktijk, moeten we toegeven dat Vlaamse schrijvers in Nederland vaak zeer goed aan de bak komen. Stefan Brijs en Dimitri Verhulst, om er maar enkele te noemen, hebben daarover niets te klagen. Ook veel andere kunstenaars trekken de grens over en worden er bewonderd en gekoesterd. In nogal wat prominente theatergezelschappen, musea, orkesten en andere Nederlandse culturele instellingen staan Vlamingen aan het roer. Zij zijn er welkom maar moeten het ‘Verkavelingsvlaams’ bij Breda achterlaten want dat kan Kees niet verstaan. En wat doet Vlaanderen, wij sluiten de Nederlanders steeds meer uit omdat ze zogenaamd leiden aan totaal niet te controleren of te benoemen kwalen als ‘arrogantie’ en ‘gierigheid’. ‘Die vervelende Hollanders komen er bij ons niet in’. Het aantal Nederlandse kunstenaars dat door Vlaamse cultuurprogramma’s wordt uitgenodigd heb ik gedurig zien verminderen. Dat heeft ten dele te maken met het verdwijnen van nogal wat van die programma’s maar vooral met het feit dat we ‘ze niet meer moeten’. Er is inderdaad, zoals José Cajot het stelt, een aversie ontstaan tegenover ‘den Hollander’. In het pre-VTM tijdperk keken we massaal naar de Nederlandse zenders. Joop den Uyl, Rudy Carell en ‘Koot en Bie’ kwamen elke week de huiskamer binnen via Nederland 1 en 2. Onze politieke en culturele horizon reikte verder dan Roosendaal. Nu wordt er, af en toe, een ‘crimi’ van elkaar uitgezonden en that’s it, ondertiteld uiteraard. Zelfs Kees Middelhof, onze correspondent in Den Haag, werd, na zijn dood, niet vervangen. Nederland is al langer dan vandaag buitenland. En zo draaien we verder rond de kerktoren en plooit Vlaanderen terug op zichzelf. We voelen ons goed in ons ‘tussentaaltje’. We maaien ons gemillimeterd gazonnetje nog eens en zetten de auto in de was op de oprit. In’t Vloms. In’t verdomde Vloms. Na de verloedering van onze kennis van het Frans zijn er nu ook nog eens 16 miljoen Nederlanders waarmee we niet meer kunnen praten. Het gaat hier nu echt wel stinken naar provincialisme.

2 Reacties - Schrijf reactie

Man bijt Hond

31-01-2010 10:20

‘Man bijt hond’ is een verrukkelijk programma. Niet dat ik het elke dag zie, daarvoor kijk ik te weinig televisie, maar telkens ik op het programma stuit, blijf ik wèl hangen. Soms is het gewoon grappig, soms interessant, vaak beklijvend en dan weer ontspannend. Kortom, het is intelligente, toegankelijke televisie. Een droomconcept voor een overheidszender. Het past honderd procent in de opdracht, er tegelijk zorg voor dragend dat het ‘dicht bij de mensen blijft’. Iets waar politici ook hardop van dromen. Deze week peilde de krant De Standaard naar het ‘geheim’ van ‘Man bijt hond’. Er werden mediadeskundigen bij gehaald en professoren en ieder van hen had een pasklare uitleg in de aanbieding. En dan vallen er uiteraard dure woorden zoals ‘het sociaaldemografische aspect’. Ik moet onze deskundigen bewonderen voor hun inventiviteit. En waarom zouden ze geen gelijk hebben, het zijn tenslotte kenners van de materie. Toch vind ik het allemaal filosofieën van de koude grond want het antwoord op de zoektocht naar het ‘geheim’ van ’man bijt hond’ is een stuk eenvoudiger. Het‘geheim’ dat zijn ‘de anonieme medewerkers’ van dit grandioze programma. Het ‘geheim’ dat is het enthousiasme waarmee zij aan dit programma werken, dat is het feilloze buikgevoel dat hen op weg zet naar telkens weer nieuwe onderwerpen en invalshoeken. Ik ken er enkele van. Het zijn meestal jonge, energieke, harde werkers. Dat is ook nodig want dit programma vreet het hoofd van de bedenkers leeg. Elke dag beginnen ze met een zo goed als wit blad aan alweer een nieuwe aflevering. Ik zie hen zitten op hun redactie met de nieuwsberichten van hun grote broer ‘het journaal’ op het bord gegriffeld. En dan telkens weer die ‘hamvragen’: hoe pakken we dit aan, hoe verwerken we dat tot een typisch ‘man bijt honditem’. Eén keer de beslissingen zijn genomen moet er driftig gebeld en gemaild worden, vertrekken de ploegen naar alle windstreken en staan de monteurs stand-by om die bonte verzameling in de vertrouwde vorm te gieten. Meteen na het ‘journaal’ moet er weer een pareltje klaarliggen voor uitzending en dat vijf dagen op zeven, vele maanden na elkaar. Geloof me, dat is hels. Hun namen verschijnen niet op het scherm – daar doen we niet meer aan – maar ik wil ze hierbij eren. De ‘anonieme medewerkers’, en zij alleen, zijn het ‘geheim’ van ‘Man bijt hond’. Je zult tegenwoordig maar ‘anonieme medewerker’ zijn. Het is een status waar een beetje ego best mee kan leven maar in tijden van crisis kan het ook een schopstoel worden. Daarnet, net voor ik deze column begon te lezen, hoorde u Heidi een perfect gekozen muziekje afkondigen. Zo meteen zal een al even zorgvuldig geselecteerde track volgen. Dat is zo omdat we daarvoor sinds jaar en dag een uiterst fijnbesnaarde ‘anonieme medewerker’ hebben. Ik heb mij vorig jaar dagelijks gebaad in zijn sublieme keuzes en nu ‘Ramblas’, ‘Babel’ is geworden blijft die feilloze muzikale toets het programma vergezellen. Ik ken die ‘anonieme medewerker’ dan ook zeer goed. En ik wil hem met evenveel liefde eren als die ‘man bijt hond’ mensen. Als hij ’s morgens door de gangen struint met stapels cd’s, als hij zich de benen van onder het lijf loopt om toch maar de juiste uitvoering van een lied te bemachtigen, als hij in opperste vervoering naar de muziek luistert onder zijn koptelefoon, als hij met het fileermes de verschillende tracks naast elkaar schikt en als hij ons enthousiast meldt dat hij net ‘dat stuk’ heeft gevonden dat net ‘na dat interview’ de allerbeste keuze zal zijn. Telkens wil ik hem eren. Nog even. De ‘anonieme medewerker’ heeft vergeten voor zichzelf te zorgen. Hij had er de tijd niet voor, hij moest dromen verzamelen voor het programma. Zijn eigen droom ligt ondertussen aan gruzelementen. Contract van tijdelijke duur. Crisis. Schopstoel. Luister de komende dagen maar heel goed naar zijn uitzonderlijke keuzes, ze zijn hemels. En hoop, samen met ons, dat er nog een oplossing uit de lucht komt vallen. Want ‘het geheim’ van ‘Babel’, dat is de ‘anonieme medewerker’.

Geen Reacties - Schrijf reactie

Agenda

U kan mij horen op Klara: elke zondag van 17 tot 19 uur in 'De Sporen' en elke week (meestal woensdag) met een column in 'Babel'. Verder na alle operapremieres in 'Babel' en op Radio 1 bij Mezzo met een recensie.

Lezingen

Kurtoisie
Een andere kijk op 'hoffelijkheid' en 'omgangsvormen'. Zijn de etiquetteregels nog van deze tijd. Een negatief antwoord wil zeggen dat het anders kan en moet. In deze lezing worden originele, vaak grappige maar toch ook zeer boeiende alternatieven voorgesteld. We nemen een duik in het verleden en zo ontdekken we de echte waarde van 'etiquette' en dat durft al eens tegen te vallen. De luisteraar krijgt een fascinerend verhaal te horen en kan, zoals het hoort, zijn vragen toetsen aan de stellingen van de spreker.
Avondvullend

Jazz
Een verhaal van een liefhebber, niet van DE kenner. Een uitnodiging aan alle aanwezigen om op een begeesterende manier kennis te maken met de geschiedenis en de bijzondere fascinatie die van het genre uitgaat. Een zeer persoonlijk verhaal waarbij het de bedoeling is om mensen een opstap te bieden in deze voor velen onbekende en vaak ook wat afschrikkende wereld.
Avondvullend

De media
Het gaat snel vandaag. Nauwelijks vijftig jaar geleden zaten families gespannen rond de bakelieten radio om hun beeld van de wereld bij te stellen. Vandaag is het podcasten en streamen, de kranten verschijnen digitaal op het internet en de mediabedrijven stroomlijnen zich in een crossmediaal landschap. Fijne begrippen allemaal maar worden wij er met zijn allen beter door geïnformeerd. Betekenen al die nieuwe middelen ook dat ons venster op de wereld gedifferentieerder wordt. Wie heeft de media in handen, wie wordt er beter van en nog een handvol andere vragen komen aan bod in deze lezing.
Avondvullend

Kortere lezingen

  • Troost van het Nutteloze over cultuur in Vlaanderen.
  • Kiezen of delen, de cultuurcentra anders bekeken.
  • Geschiedenis en Taal, elk kind heeft er recht op.
plusminus een half uur elk

Impressies

Boek

Twee jaar geleden schreef ik een toespraak die ik ondermeer bracht op het WEG-diner (Willem Elsschot Genootschap).
Even later verscheen het in boekvorm bij Manteau als eindejaarsgeschenk voor de goede relaties.
Veel van wat er toen in de tekst staat is ondertussen nog steeds actueel.

Download het boek: Kan kunst de wereld redden?

Contact

Contact informatie:

Kurt van Eeghem boeken kan via: Topspreker

Mail: gui@expertacademy.be
Tel: 03/235.32.49
Fax: 03/400.11.14
Gsm: +32 479 270 056
Web: http://www.topspreker.be